Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια τα οποία δεν έχουν, πια, πρόσβαση στις συνηθισμένες ροές ρωσικού πετρελαίου, φαίνεται πως καλούνται να αντιμετωπίσουν άλλη μία κρίση, δεδομένης της έλλειψης παροχής «μαύρου χρυσού» τόσο από το βόρειο Ιράκ όσο και της απόφασης του ΟΠΕΚ+ για μείωση της παραγωγής.
Η ροή πετρελαίου από την πάλαι ποτέ κύρια εξαγωγέα Ρωσία προς την Ευρώπη έχει μειωθεί πάνω από τα 1 εκατ. βαρέλια/ημέρα από το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία τον περασμένο Φεβρουάριο, λόγω των κυρώσεων της Ε.Ε. αλλά και της ανταπάντησης του Κρεμλίνου.
Οι ελλείψεις αυτές έχουν αρχίσει να προκαλούν σημαντικό πρόβλημα στην ευρωπαϊκή επικράτεια, λόγω της παράλληλης μείωσης των ροών του πετρελαίου από το Ιράκ, το οποίο έχει αναστείλει την αποστολή του υδρογονάνθρακα προς την Ευρώπη μέσω τουρκικού λιμανιού στην Μεσόγειο. Επιπροσθέτως, η πρόσφατη ανακοίνωση των κρατών-μελών του ΟΠΕΚ+ για μείωση του ανώτατου ορίου παραγωγής πετρελαίου κατά 1,6 εκατ. βαρέλια/ημέρα μέχρι τον Ιούλιο, πρόκειται να περιορίσει την προσφορά στη διεθνή αγορά.
Αυξημένος ανταγωνισμός Για την Ευρώπη, η αρνητική αυτή συγκυρία πρόκειται να γίνει ιδιαίτερα αισθητή. Τόσο το ρωσικό όσο και το ιρακινό πετρέλαιο έχουν παρόμοια πυκνότητα και ποσότητα θείου, ενώ τα ασιατικά διυλιστήρια -κυρίως της Κίνας- έχουν αυξήσει τη ζήτησή τους για το χαρακτηριζόμενο και ως «medium-sour» πετρέλαιο αυτού του είδους το οποίο αποτελεί και κινητήριο μοχλό των οικονομιών της περιοχής.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Energy Aspects Ltd., Αμρίτα Σεν και Κρίστοφερ Χέινς, «αναμένουμε σημαντικό ανταγωνισμό μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας. Η Ασία θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερα από την Ευρώπη για τα βαρέλια πετρελαίου, προκαλώντας παράλληλη μείωση της κατανάλωσης του υδρογονάνθρακα στη Γηραιά Ήπειρο προς αντιστάθμιση της περιορισμένης προσφοράς».
Σύμφωνα με το Bloomberg, τον Μάρτιο η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε μόλις 95.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου ανά ημέρα, σε σχέση με τα 1,2 εκατ. βαρέλια/ημέρα του Φεβρουαρίου του 2022. Όλα τα ρωσικά φορτία μεταφέρθηκαν μέσω Βουλγαρίας, η οποία έχει εξαιρεθεί από τις επιβεβλημένες ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου.
Η Ευρώπη έχει αντικαταστήσει τουλάχιστον το 25% των ρωσικών εισαγωγών με πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή από την άνοιξη του 2022, σύμφωνα με την Energy Aspects. Οι ροές από τα κοιτάσματα τoυ Ατλαντικού Ωκεανού, από τη Νορβηγία μέχρι την Ανγκόλα και τις ΗΠΑ έχουν επίσης καταγράψει σημαντική αύξηση σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ).
Νέα «καταιγίδα» κρίσεων Τα πρόσφατα προβλήματα στη Μέση Ανατολή, όμως, έχουν προκαλέσει νέες ελλείψεις στις ροές προς την Ευρώπη. Από τον περασμένο Μάρτιο, η αποστολή περίπου 450.000 βαρελιών/ημέρα από την αυτόνομη περιοχή του ιρακινού Κουρδιστάν έχει ανασταλεί λόγω διαφωνίας για τις πληρωμές. Σύμφωνα με επικαιροποιημένα στοιχεία, η Ευρώπη εισήγαγε 169.000 βαρέλια/ημέρα του πετρελαίου αυτού τον Μάρτιο μέσω του τουρκικού λιμανιού της Σεϊχάν.
Η μείωση της προσφοράς του medium-sour αυξάνει τις ελλείψεις στην ευρωπαϊκή αγορά, τη στιγμή που τα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής έχουν αναλάβει να διυλίσουν μεγαλύτερο ποσοστό της εγχώριας παραγωγής τους.
Στη Μεσόγειο, οι τιμές του Basrah Medium οι οποίες συνήθως βρίσκονται πολύ χαμηλότερα λόγω του επιπέδου θείου τους έχουν, παράλληλα, καταγράψει υπερβολική άνοδο.
Τα ΕΛΠΕ, από την πλευρά τους έχουν προχωρήσει σε προσφορά για την εύρυθμη και ταχεία αγορά Basrah Medium κάτι το οποίο, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, υποδεικνύει την έλλειψη προσφοράς του είδους αυτού στην αγορά spot λόγω της απουσίας των κουρδικών ροών.