Ο νέος πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης επιδιώκει να αναζωογονήσει τις συνομιλίες επανένωσης του νησιού που έχουν σταματήσει μετά τις εκλογές του επόμενου μήνα στην Τουρκία και καλεί την ΕΕ να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο.
«Ο χρονικός ορίζοντας είναι οι εκλογές στην Τουρκία», είπε σε συνέντευξή του στο Politico, αναφερόμενος στις κάλπες της 14ης Μαΐου, οι οποίες θα στηθούν στην Τουρκία.
Αρκετές προσπάθειες εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης όλα αυτά τα χρόνια απέτυχαν, με πιο πρόσφατη το 2017.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης είπε ότι η Τουρκία κάνει βήματα προς μια προσέγγιση με τη Δύση και άλλες χώρες της περιοχής μετά τους φονικούς σεισμούς τον Φεβρουάριο -με πολλές χώρες να στέλνουν έκτακτη βοήθεια- και ελπίζει ότι αυτοί οι νέοι δεσμοί θα διαρκέσουν, θέτοντας τη βάση για διπλωματική λύση για την Κύπρο.
«Τα πάντα εξαρτώνται από το πώς θα ενεργήσει η Τουρκία μετά τις εκλογές. Γιατί τώρα υπάρχει αλλαγή στάσης, είναι λόγω των εκλογών ή όντως βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά λόγω εσωτερικών παραγόντων; Εάν υπάρχει πραγματική βούληση, θα την αξιοποιήσουμε σωστά», υποστήριξε ο Κύπριος πρόεδρος.
Τόνισε ότι οι ελπίδες του για μια ευρύτερη προσέγγιση μεταξύ Άγκυρας και Δύσης δεν εξαρτώνται από το ποιος θα κερδίσει τις τουρκικές εκλογές, καθώς ο Ερντογάν και ο Κιλιτσντάρογλου είναι απίθανο να αποκλίνουν σημαντικά όσον αφορά την γενική πολιτική προς το νησί. «Η στάση και η διαχρονική προσέγγιση της Τουρκίας στο Κυπριακό δεν επηρεάζεται από τις κυβερνητικές αλλαγές στη χώρα. Θέλουμε η Τουρκία να έχει μια σταθερή κυβέρνηση ώστε να υπάρχει σταθερότητα στην περιοχή».
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης «βλέπει» επίσης σημαντικό ρόλο για τις Βρυξέλλες.
«Θέλουμε η ΕΕ να μας βοηθήσει να ξεφύγουμε από το αδιέξοδο και να συνεχίσουμε τις συνομιλίες», είπε ο Χριστοδουλίδης. «Πιστεύω ότι μόνο η ΕΕ έχει τα «καρότα», τα κίνητρα, που μπορούν να οδηγήσουν σε αυτό. Γι’ αυτό ζητάμε από την Επιτροπή της ΕΕ να αναλάβει κεντρικό ρόλο».
Αναφερόμενος στις μεταναστευτικές ροές στο νησί, οι οποίες, όπως είπε, ανέρχονται πλέον στο 6% του πληθυσμού της χώρας, ο Χριστοδουλίδης εξήγησε ότι η συντριπτική πλειοψηφία ήρθε από την Τουρκία στον τουρκικό βορρά και στη συνέχεια πέρασε τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός για να ζητήσει άσυλο. Οι περισσότεροι από τους αιτούντες άσυλο προέρχονται από τη Συρία, αλλά και από τη Νιγηρία, το Κονγκό και το Πακιστάν.
Η νέα Κυβέρνηση αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων που έλαβε η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά δεν θέλει να συνεχίσει να περιφράσσει την «πράσινη γραμμή» για να αποτρέψει περισσότερες ροές.
«Σίγουρα δεν επιθυμούμε να χτίσουμε φράχτη στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός», είπε. «Δεν πρόκειται να προβούμε σε καμία ενέργεια που θα παγιώσει το τετελεσμένο γεγονός της κατοχής. Η κατασκευή φράχτη δεν αποτελεί επιλογή για την Κυπριακή Δημοκρατία».
Κάλεσε την ΕΕ να συντάξει ένα σχέδιο δράσης για την περιοχή της Μεσογείου και πρόσθεσε ότι δεν ανταποκρίθηκε στις υποσχέσεις της σχετικά με τον επιμερισμό των βαρών του μεταναστευτικού βάρους.
Παραδοσιακά, η Κύπρος έχει ισχυρές διασυνδέσεις με τη Ρωσία και έχει αγωνιστεί να αποτινάξει τη φήμη ότι είναι κρησφύγετο για Ρώσους ολιγάρχες. Το νησί έχει υποστηρίξει τις κλιμακούμενες κυρώσεις του μπλοκ κατά της Ρωσίας, παρά το βαρύ τίμημα για την τοπική οικονομία.
«Η θέση αυτή όχι μόνο δεν θα αλλάξει αλλά θα ενισχυθεί περαιτέρω», είπε ο Χριστοδουλίδης. «Ο προσανατολισμός της εξωτερικής μας πολιτικής είναι σαφής, είναι ευρωπαϊκός, είναι δυτικός».
Ωστόσο, αυτό αμφισβητήθηκε και πάλι νωρίτερα αυτόν τον μήνα, καθώς μια σειρά κυπριακών οντοτήτων και ιδιωτών κατέληξαν σε λίστες κυρώσεων των ΗΠΑ και της Βρετανίας για φερόμενη συνεργασία με Ρώσους που έχουν υποστεί κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένου του Ρώσου επιχειρηματία Ρόμαν Αμπράμοβιτς.
Ο Χριστοδουλίδης είπε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε επαφή τόσο με τις αμερικανικές όσο και με τις βρετανικές αρχές και έχει ζητήσει πιο συγκεκριμένα στοιχεία που αφορούν Κύπριους υπηκόους.
«Το θέμα είναι υψηλή προτεραιότητα για εμάς και δεν θα επιτρέψουμε συμπεριφορές που αμαυρώνουν το όνομα της χώρας μας. Υπάρχει ξεκάθαρη πολιτική βούληση να προχωρήσουμε μέχρι το τέλος σε αυτό το θέμα», πρόσθεσε.