Μπορεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να «έριξε» τον Αμερικανό Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν στο ζήτημα της πώλησης και εκσυγχρονισμού μαχητικών F-16 στη Τουρκία, αλλά ο Αμερικανός γερουσιαστής Μπομπ Μενέντεζ δεν «πέφτει» εύκολα.
Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία ζήτησε τον Οκτώβριο του 2021 να αγοράσει μαχητικά αεροσκάφη F-16, 20 δισ. δολ. και σχεδόν 80 κιτ εκσυγχρονισμού για τα υπάρχοντα πολεμικά αεροσκάφη της.
Όπως, όμως, μετέδωσε τη Τετάρτη 27 Ιουλίου, το Reuters, ο Δημοκρατικός πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Μπομπ Μενέντεζ δήλωσε ενώπιον της Γερουσίας ότι εξακολουθεί να ανησυχεί για την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία και ότι δεν έχει αλλάξει τη στάση του.
Ο Μενέντεθ ανέφερε επίσης την ανησυχία του για τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, ρωτώντας: «Πώς λειτουργεί για εμάς το να έχουμε έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ να είναι εμπόλεμος απέναντι στον άλλο και κάποιος να του πουλάει F-16;».
Υπενθυμίζεται ότι στα μέσα Ιουλίου ο Μενέντεζ είχε πει πως αν η κυβέρνηση Μπάιντεν «μπορεί να βρει έναν τρόπο να διασφαλίσει ότι θα σταματήσει η επιθετικότητα της Τουρκίας εναντίον των γειτόνων της, η οποία επικρατεί ηρεμία τους τελευταίους μήνες, αυτό είναι υπέροχο, αλλά πρέπει να υπάρχει μια μόνιμη πραγματικότητα».
Σημειώνεται ότι το Νιου Τζέρσεϊ, διαθέτει τον έκτο μεγαλύτερο ελληνοαμερικανικό πληθυσμό στις ΗΠΑ και τον τέταρτο μεγαλύτερο πληθυσμό Αρμενίων Αμερικανών. Συνεπώς, μένει να δούμε εάν ο Αμερικανός γερουσιαστής -έως έναν βαθμό- ίσως να χαϊδεύει τα αυτιά ψηφοφόρων του.
Δεν υπάρχει «τίποτα καινούργιο»
Πρόκειται για άλλη μια ίσως πιο ηχηρή άρνηση του Γερουσιαστή στην Τουρκία μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Βίλνιους.
Ο Μενέντεζ αντιτίθεται εδώ και καιρό στην πιθανή πώληση των F-16 στην Τουρκία για ζητήματα όπως η αντίσταση της Τουρκίας στην επικύρωση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, αλλά και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι τουρκικές παραβιάσεις στον στον ελληνικό εναέριο χώρο.
Αν και η Άγκυρα ήταν αρνητική στην ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, λόγω των επαφών της Στοκχόλμης με μέλη του κουρδικού ΡΚΚ, ωστόσο ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είπε στις 10 Ιουλίου στη Βίλνιους ότι θα διαβιβάσει την επικύρωση στο κοινοβούλιο όταν ανοίξει ξανά το φθινόπωρο.
Παρ’ όλα αυτά, ο Μενέντεζ δεν φαίνεται να πείθεται ούτε και με αυτό το επιχείρημα του Τούρκου προέδρου. «Η Σουηδία δεν έχει λάβει ακόμη ψήφο από την Τουρκία, παρόλο που ο Ερντογάν είπε: «Ναι, εντάξει, η Σουηδία θα έπρεπε να είναι μέσα». Θα μπορούσε να είχε καλέσει το κοινοβούλιο. Θα μπορούσε να είχε την ψήφο. Δεν το έκανε», είπε ο Μενέντεζ.
Έτσι, για τον Γερουσιαστή από το Νιου Τζέρσεϊ δεν υπάρχει «τίποτα καινούργιο», επαναλαμβάνοντας πως «Συνεχίζουμε να εκφράζουμε τις ανησυχίες μας».
Μπορεί να εμποδίσει τη διαδικασία ο Μενέντεζ;
Βέβαια, σημειώνεται ότι μια τέτοια στάση έρχεται σε κόντρα με την επίσημη θέση του Λευκού Οίκου, καθώς η κυβέρνηση του προέδρου Τζο Μπάιντεν υποστηρίζει την πώληση.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει δηλώσει πως η κυβέρνηση Μπάιντεν είναι εδώ και καιρό ξεκάθαρη ότι υποστηρίζει τη πώληση στην Τουρκία. «Αυτό αφορά τη διευκόλυνση της διαλειτουργικότητας του ΝΑΤΟ και είναι προς το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ», είπε ο εκπρόσωπος.
Κατά τη διάρκεια της άτυπης διαδικασίας αναθεώρησης για μεγάλες πωλήσεις όπλων, οι επικεφαλής των επιτροπών Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής μπορούν να μπλοκάρουν πωλήσει, στη βάση ανησυχιών για παραβιάσεις ανθρωπίνω δικαιωμάτων, όπως συμβαίνει με την Τουρκία.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία των ΗΠΑ, το Κογκρέσο μπορεί να εμποδίσει μια πώληση, εγκρίνοντας ψήφισμα απόρριψης, εφόσον έχει προηγηθεί επίσημη ειδοποίηση πώλησης από την αμερικανική κυβέρνηση.
Ωστόσο, θεωρείται πολύ δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο, εάν ο Αμερικανός πρόεδρος αποφασίσει να προχωρήσει παρά τις αντιρρήσεις των γερουσιαστών. Ενώ το Κογκρέσο έχει εγκρίνει τέτοια ψηφίσματα στο παρελθόν, ποτέ δεν συγκέντρωσε τις πλειοψηφίες των 2/3 που απαιτούνται και στις δύο βουλές για να ξεπεραστεί το προεδρικό βέτο.
Η Τουρκία θα κάνει χρόνια να δει F-16
Ακόμα, όμως, κι αν η πώληση των F-16 της Lockheed Martin στη Τουρκία περάσει τον σκόπελο του Κογκρέσου, όπως αναφέρει ο αμυντικός ιστότοπος Defensenews, δεν είναι σαφές πότε η Τουρκία θα παραλάβει το νέο της αεροσκάφος λόγω της καθυστέρησης στην κατασκευή του που προκύπτει από την μεγάλη του ζήτηση.
«Έχουμε ένα σημαντικό ανεκτέλεστο για τα F-16», είπε η αντιπρόεδρος στρατηγικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης της Lockheed Erin Moseley στο Defense News τον Ιουλίου 2022. Η Moseley είπε επίσης ότι διεθνείς πελάτες έδειχναν «μαζικό ενδιαφέρον» για την αγορά νέων F-16.
Ο Οικονομικός Διευθυντής της Lockheed, Jay Malave, είχε δηλώσει το καλοκαίρι του 2022 ότι ακόμα δεν είχε παραδοθεί παραγγελία 128 F-16.
Για παράδειγμα, η Ταϊβάν περιμένει επίσης 66 F-16, που είναι ένα μέρος περίπου 8 δις. Δολ. από ένα ευρύτερο ανεκτέλεστο σύνολο των πωλήσεων όπλων των ΗΠΑ στη Ταϊβάν που ξεπερνά πλέον τα 14 δισ. δολ.