Ευθύνες στον Δήμαρχο Ραφήνας Ευάγγελο Μπουρνούς ρίχνουν οι καταθέσει του Διοικητή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ανατολικής Αττικής και του Αναπληρωτή Προϊστάμενου του τμήματος Πολιτικής Προστασίας για την φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου στο Μάτι.
Σύμφωνα με τον “Ελεύθερο Τύπο” κομβικό χρονικό διάστημα ήταν το απόγευμα της “Μαύρης Δευτέρας”, μεταξύ 17.30- 18.20: Ο αντιπύραρχος Χαράλαμπος Χιώνης, διοικητής των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής, ζητά από τον Δήμαρχο Ραφήνας Ευάγγελο Μπουρνούς, παρουσία υπαλλήλου της Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής, να «διώξει τον κόσμο». Το λέει, κουνάει τα χέρια δείχνοντας το Μάτι, δεν αναφέρει όμως τη λέξη Μάτι. Σε αυτό το μοιραίο παιχνίδι «παντομίμας» και λέξεων, που περιγράφεται στις καταθέσεις χιλιάδων σελίδων που παρουσιάζει ο «Ελεύθερος Τύπος», δεν έγινε καμία προσπάθεια απομάκρυνσης κατοίκων από το Μάτι. Αποτέλεσμα: 99 νεκροί πολίτες.
«Διωξ’ τους όλους από εδώ και πέρα του είπα κουνώντας χαρακτηριστικά και έντονα τα χέρια μου δείχνοντας την περιοχή που ήθελα να διώξει τον κόσμο. Του έδειξα με τα χέρια μου την περιοχή που βρισκόταν το Μάτι. Δεν του είπα τη λέξη ”Μάτι” », υποστήριξε στην πρώτη του κατάθεση ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ανατολικής Αττικής Χαράλαμπος Χιώνης .
«Όταν έφθασα εκεί η φωτιά ήταν ανεξέλεγκτη, ο κόσμος πανικοβλημένος και ξεκίνησα αμέσως να κάνουμε διασώσεις από σπίτια και να απομακρύνουμε τον κόσμο από το σημείο. Κινούμενος με το όχημά μου επί της οδού Χρυσοστόμου Σμύρνης προς τη Λ. Μαραθώνος, συνάντησα τον υπάλληλο της Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής κ. Γιώτη Αναστάσιο, ο οποίος μου είπε τα εξής: ‘Έχω έρθει με την Τσούπρα και είναι πιο κάτω με τον Δήμαρχο Ραφήνας’. Αμέσως συνάντησα επί της οδού Ανεμώνης στο Νέο Βουτζά τον Δήμαρχο Ραφήνας κ. Μπουρνούς παρουσία του κ. Γιώτη και απευθυνόμενος στον Δήμαρχο Ραφήνας τον ρώτησα αν η περιοχή αυτή είναι δική του, εννοώντας την περιοχή του Νέου Βουτζά. Μου απάντησε ναι μέχρι το ρέμα».
Ο κ. Χιώνης υποστήριξε ότι είπε στον κ. Μπουρνούς να διώξει τον κόσμο και έδειξε με τα χέρια του το Μάτι, και συνεχίζει στην κατάθεσή του: «Ο Δήμαρχος δεν μου απάντησε κάτι, έδειξε όμως ότι το κατανόησε και στη συνέχεια πήρε κάποιον τηλέφωνο και συνομίλησε, δεν γνωρίζω με ποιον. Στη συνέχεια και μετά την προτροπή που έκανα στον Δήμαρχο για να διώξει τον κόσμο, έφυγα από το σημείο και συνέχισα το επιχειρησιακό και διασωστικό μου έργο».
«Δήμαρχε, διώξε τον κόσμο»
Την ίδια μέρα, στις 2 Αυγούστου, κατέθεσε και ο Αναστάσιος Γιώτης, σχετικά με αυτή τη συνάντηση και τα όσα λέχθηκαν σε αυτή: «Μετά την 18:15 βρισκόμουν με την εντεταλμένη Σύμβουλο Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής κ. Τσούπρα Ιωάννα εντός υπηρεσιακού τζιπ, στην άνοδο της οδού Χρυσοστόμου Σμύρνης στην περιοχή Νέου Βουτζά Ραφήνας. Με άφησαν με το υπηρεσιακό τζιπ και μετά από ένα-δύο λεπτά είδαν τον κ. Χιώνη που κατέβαινε, ενώ πίσω του σε απόσταση 100 έως 150 μέτρων καίγονταν σπίτια και σταμάτησε μπροστά μου. Του υπέδειξα που ήταν ο Δήμαρχος Ραφήνας, με τον οποίο εγώ είχα οπτική επαφή και τον κάλεσα με χειρονομία να έρθει κοντά μας, που βρισκόμουν εγώ με τον κ. Χιώνη. Ο Δήμαρχος ρώτησε τον κ. Χιώνη πως είναι η κατάσταση και ο τελευταίος του απάντησε: ‘Είναι χάλια’. Ακολούθως ο κ. Χιώνης ρώτησε τον δήμαρχο: ‘Δήμαρχε η περιοχή εδώ που βρισκόμαστε είναι δικιά σου;’ και ο Δήμαρχος του απάντησε: ‘Μέχρι το ρέμα’. Στη συνέχεια ο κ. Χιώνης του απάντησε: ‘Δήμαρχε πρέπει να φύγει ο κόσμος. Διώξε τον κόσμο’. Όταν έλεγε αυτά ο κ. Χιώνης στον Δήμαρχο Ραφήνας κουνούσε τα χέρια του και έδειχνε την περιοχή του Βουτζά της Ραφήνας με κατεύθυνση τη Ραφήνα».
Οι ανακριτικοί υπάλληλοι ρωτούν τον κ. Γιώτη:
Ερώτηση: Γνωρίζεις αν η κ. Τσούπρα ενημερώθηκε άμεσα για τη στιχομυθία που είχε ο κ. Χιώνης με τον Δήμαρχο Ραφήνας, όσον αφορά την προτροπή του κ. Χιώνη να διώξει τον κόσμο ο Δήμαρχος;
Απάντηση: Μετά από τρία λεπτά που ήμουν παρόν στη συνομιλία που είχε ο Δήμαρχος με τον κ. Χιώνη, συνάντησα την κ. Τσούπρα επί της οδού Χρ. Σμύρνης και πλησίον της βρισκόταν ο Δήμαρχος Ραφήνας. Της μετέφερα τη στιχομυθία που είχε ο Δήμαρχος με τον κ. Χιώνη λίγο πριν και μου είπε ότι έχει μιλήσει με τον Δήμαρχο για το θέμα. Διευκρινίζω ότι δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω που βρισκόταν η κ. Τσούπρα όταν εγώ μιλούσα με τον Χιώνη και τον Δήμαρχο, λόγω της θέσης του σώματός μου.
Ερώτηση: Μέχρι σήμερα έχεις μιλήσει με την κ. Τσούπρα, αν έχει λάβει γνώση με οιονδήποτε τρόπο αυτά που είπε ο κ. Χιώνης προς τον Δήμαρχο Ραφήνας όσον αφορά την απομάκρυνση του κόσμου;
Απάντηση: Ναι μου είπε ότι έχει γνώση, δεν μου διευκρίνισε πως το έμαθε, καθώς μου είπε ότι οτιδήποτε έχει να πει για το θέμα, θα το πει στον κ. Εισαγγελέα.
Ερώτηση: Έχει να προσθέσεις κάτι άλλο;
Απάντηση: Από την ημέρα της πυρκαγιάς και μέχρι σήμερα έχω πάρα πολλές επικοινωνίες με την κ. Τσούπρα και προσωπικές και τηλεφωνικές και δεν μπορώ να θυμηθώ επακριβώς τον τόπο και τον χρόνο που μου είπε ότι γνωρίζει για τη συνάντηση Χιώνη-Δημάρχου και την στιχομυθία που είχαν σχετικά με την απομάκρυνση του κόσμου.
Η εντολή για την εκκένωση δεν έφτασε ποτέ στους κατοίκους γιατί …έλειπε ο περιφερειάρχης
Στο πλαίσιο της δικαστικής έρευνας κατέθεσε ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Αυτοτελούς Διεύθυνσης της Περιφέρειας Αττικής, Ευστράτιος Δαβάκης, ο οποίος περιγράφει τις οδηγίες για την οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών λόγω δασικών πυρκαγιών.
Ο κ. Δαβάκης μεταξύ άλλων καταθέτει: «Η περιφερειάρχης έχει μεταβιβάσει τη λήψη της απόφασης για την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών στους οικείους αντιπεριφερειάρχες της κάθε περιφερειακής ενότητας. Στην προκειμένη περίπτωση αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής είναι ο κ. Πέτρος Φιλίππου. Εξ όσων γνωρίζω, στην προκειμένη περίπτωση ο κ. Φιλίππου απουσίαζε και σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος αντιπεριφερειάρχη οι αρμοδιότητές του ασκούνται από τον περιφερειάρχη ή άλλον αντιπεριφερειάρχη που ορίζει ο περιφερειάρχης με πράξη. Εξ όσων γνωρίζω δεν είχε οριστεί κάποιος αντιπεριφερειάρχης».
Ο κ. Δαβάκης δεν έλαβε γνώση αν υπήρχε εισήγηση από τον επικεφαλής αξιωματικό του πυροσβεστικού έργου, για οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, η οποία όμως δεν είναι και δεσμευτική. Παράλληλα, περιέγραψε τους χρόνους ενημέρωσης και εξέλιξης των ενεργειών της Περιφέρειας Αττικής, η οποία ενημερώθηκε για την φωτιά στις 17:00, από τις 18:00 έως 18:19 δέχθηκαν τα αιτήματα για αποστολή μέσων, στις 18:30 έφθασε στην περιοχή η κ. Τσούπρα και ο κ. Γιώτης, ενώ κοντά στις 18:30-19:00 αποφασίστηκε η σύγκληση συντονιστικού οργάνου στις 20:30…
«Θεωρώ ότι, μόνο αν κάποιος είχε καταλάβει στις 17:00 κατά την έναρξη της φωτιάς τι εξέλιξη θα μπορούσε να έχει χωρικά και χρονικά, πράγμα που είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, ενδεχομένως θα μπορούσαν να είχαν γίνει κάποιες ενέργειες για την ενημέρωση και την απομάκρυνση του κόσμου»… «Εκτιμώ ότι η απόφαση της εκκένωσης είναι πολύ δύσκολη γιατί μια λανθασμένη απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες απώλειες από το αν δεν είχε παρθεί η απόφαση αυτή» καταθέτει ο κ. Δαβάκης.
«Καμία οδηγία οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης απλά μας είπαν να εγκαταλείψουμε το σημείο για να μην καούμε», κατέθεσε ο περιφερειακός σύμβουλος Ραφήνας Σπύρος Πάντζας, ενώ ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικός στην κατάθεσή που έδωσε στις 7 Αυγούστου, για όσα δεν έγιναν και έπρεπε να γίνουν, σύμφωνα με την δική του εκδοχή.
«Κατοικώ στην οδό …… στην Ραφήνα. Περί τις 17:05 ανησύχησα υπερβολικά για την εξέλιξη της και ενημέρωσα την Περ. Σύμβουλο εντεταλμένη της πολ. Προστασίας κ. Τσούπρα η οποία είναι και συνάδελφός μου, περ. Σύμβουλος, για την έλευση της φωτιάς στην Καλλιτεχνούπολη. Αυτό το τηλεφώνημα έγινε στις 17:15 το απόγευμα» καταθέτει ο κ. Πάντζας, ο οποίος είχε κάποιες ακόμη επικοινωνίες με την κ. Τσούπρα στις 17:40 και στις 18:00 όπου τις είπε πως η φωτιά κινείται προς το Ν. Βουτζά και μπορεί να φθάσει στη Λ. Μαραθώνος.
Οι εισαγγελικοί λειτουργοί συνέχισαν την κατάθεση του μάρτυρα με ερωτήσεις σχετικά με τις εντολές απομάκρυνσης των κατοίκων.
Ερώτηση: Σας ζητήθηκε η οργανωμένη απομάκρυνση από την πυροσβεστική ή την αστυνομία που βρισκόταν στο σημείο;
Απάντηση: Δεν έλαβα οδηγία οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης, απλά μας είπαν να εγκαταλείψουμε το σημείο για να μην καούμε και να μην εμποδίζουμε με τα αυτοκίνητά μας το έργο των πυροσβεστών για την κατάσβεση της φωτιάς ή αν χρειαστεί για τη διάσωση των πολιτών. Μετά από μία ώρα περίπου μάχης με τις φλόγες δηλ. 19:30 με 19:40 είδαμε τα αεροπλάνα της Π.Υ. να κάνουν ρίψεις με πάρα πολύ δυσκολία.
Ερώτηση: Με την κ. Δούρου επικοινωνήσατε αυτές τις μέρες;
Απάντηση: Όχι
Ερώτηση: Την αναζητήσατε;
Απάντηση: Όχι
Ερώτηση: Γιατί;
Απάντηση: Νομίζω την προηγούμενη Τετάρτη (Αύγουστο) συγκάλεσαν οι συντονιστές της παράταξης Δύναμη Ζωής τα μέλη για ενημέρωση για τις πυρκαγιές. Πρόκειται για τον κ. Μπούκα και τον κ. Χρυσικό. Εγώ προσωπικά δεν πήγα επιδεικτικά διότι οι εικόνες που είχα προσωπικά από τα σημεία της φωτιάς στην Ανατολική Αττική με είχαν ενημερώσει από μόνες τους.